Küresel kereste tüketicisi IKEA orman satın aldı!

​Inter IKEA Group’un yatırım kolu olan Ingka Investments, CapMan Natural Capital ile Letonya ve Litvanya’daki 24.000 hektarlık ormanlık alanın devri için anlaşma imzaladı. On yılı aşkın süredir CapMan tarafından titizlikle yönetilen ve verimliliği güçlendiren sürdürülebilir ormancılık programlarıyla geliştirilen Baltık portföyü, IKEA’nın uzun vadeli stratejisine katkı sağlayacak. ​

Bu yeni varlıkların eklenmesiyle birlikte Inter IKEA Group, Amerika Birleşik Devletleri, Romanya, Yeni Zelanda ve Finlandiya’daki mevcut alanları da dahil olmak üzere, küresel çapta yönettiği orman varlığını 355.000 hektarın üzerine çıkarmış olacak.

Şirket, yalnızca 2025 mali yılında 14 milyon fidan diktiğini ve ormanlarının %22’sini koruma odaklı yönettiğini belirtiyor. ​

KERESTE TEDARİKİNİ GÜVENCE ALTINA ALMA STRATEJİSİ

​Dünyanın üçüncü büyük kereste tüketicisi konumunda olan IKEA, küresel kereste talebinin yaklaşık %1’ini karşılıyor. Şirket, son on yıldır orman varlıklarındaki payını sürekli olarak artırıyor.

Ingka Investments, bu yatırımın sorumlu bir şekilde tedarik edilen hammaddeleri güvence altına alma konusundaki uzun vadeli stratejilerini yansıttığını ifade etti. ​Inter IKEA Group Küresel Orman Yatırımları Müdürü Bruno Mariani Piana, satın almayla ilgili olarak şunları kaydetti:

“Ormanlık alanları sorumlu bir şekilde yöneterek ve Baltık ülkelerindeki bölgesel odun işleme kapasitesini artırarak yerel ekonomilere destek olmayı, yerel topluluklarla iş birliği yapmayı ve gelecek nesiller için sağlıklı ormanları muhafaza etmeyi amaçlıyoruz.”

​BÖLGEDE YAKIN ZAMANDA YAPILAN EN BÜYÜK SATIN ALIM

​Ingka Investments, Baltık bölgesindeki stratejik hamlelerine devam ediyor. Ekim ayında şirket, İsveçli orman devi Södra’dan, Letonya ve Estonya genelinde 153.066 hektarlık ormanlık alanı kapsayan 720 milyon avroluk rekor bir satın alma anlaşması imzalamıştı.

Bu satın alma, o güne kadarki en büyük orman bazlı anlaşma olarak kayıtlara geçmişti.

​DÜNYADAKİ ORMAN TAHRİBATI TEHLİKESİ

​Gezegenimizin akciğerleri olarak bilinen ormanlar, insan faaliyetleri nedeniyle büyük bir tehdit altında.

Tarım arazisi açma, yasa dışı ağaç kesimi ve kontrolsüz yangınlar, her yıl devasa büyüklükte ormanlık alanın yeryüzünden silinmesine neden oluyor. Biyoçeşitliliğin kaybına ve iklim değişikliğinin hızlanmasına yol açan bu tahribat, tüm canlılar için hayati riskler barındırmaktadır.

IKEA’nın orman satın alımları, sürdürülebilir orman yönetimi hedefleriyle yapılsa da, bu büyüklükteki ticari faaliyetler her zaman belirli çevresel riskler ve tartışmalar barındırır. ​İşte küresel orman tahribatı tehdidinin detayları…

– Çam ağaçlarının yuttuğu bir bölge

1. TARIMSAL GENİŞLEME VE TİCARİ FAALİYETLER

​Temel tetikleyici: Özellikle gelişmekte olan ülkelerde tarım arazisi (soya, palmiye yağı, sığır eti üretimi gibi ticari ürünler için) ve otlak alanları açmak amacıyla büyük ormanlık alanlar yok edilmektedir. Bu, orman tahribatının en büyük tekil nedeni olarak kabul edilir.

​Yasa dışı kereste kesimi: Dünya genelinde kereste endüstrisi, kaçağa ve düzensiz kesime zemin hazırlayarak özellikle hassas ekosistemleri ve yaşlı ormanları hedef almaktadır. ​

Kentsel gelişme ve madencilik: Artan nüfus ve sanayileşme baskısı, yeni yerleşim yerleri, altyapı projeleri ve madencilik faaliyetleri için ormanların kalıcı olarak yok edilmesine yol açar. ​

2. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE DOĞAL AFETLER

​Orman yangınları: Küresel ısınmanın etkisiyle artan sıcaklıklar ve uzun süreli kuraklıklar, ormanları daha savunmasız hale getirir. Bu durum, yangın sezonlarının uzamasına, yangınların şiddetinin artmasına ve hızla yayılmasına neden olur.

Yangınların büyük bir kısmı insan kaynaklı ihmal (sigara izmariti, anız yakma) sonucu çıksa da, iklim krizi yıkıcılığını artırır.

​Hastalık ve zararlılar: İklim değişikliği, orman zararlılarının (böcek türleri) yaşam alanlarını genişleterek ormanlarda büyük çaplı ağaç ölümlerine sebep olabilmektedir.

​3. ÇEVRESEL SONUÇLAR

​Biyoçeşitlilik kaybı: Ormanlar, dünyadaki kara tabanlı türlerin büyük çoğunluğuna ev sahipliği yapar. Tahribat, sayısız hayvan ve bitki türünün yaşam alanını yok ederek kitlesel yok oluş riskini artırır.

​İklim krizi hızlanması: Ormanlar devasa miktarda karbondioksiti depolar. Ormanlar kesildiğinde veya yakıldığında, depolanan karbon atmosfere geri salınır, bu da sera gazı etkisini ve küresel ısınmayı daha da derinleştirir.

​Erozyon ve su döngüsü bozukluğu: Ağaç örtüsünün yok olması toprak erozyonunu artırır, su tutma kapasitesini düşürür ve taşkın risklerini yükseltir. ​

IKEA’NIN ORMAN SATIN ALIMLARININ ÇEVRESEL BOYUTU

​IKEA’nın finansal kolu Ingka Investments’ın orman varlıklarını artırması (355.000 hektarın üzerine çıkması) ve kereste talebinin yaklaşık %1’ini karşılaması, hem olumlu hem de potansiyel riskli sonuçları beraberinde getirir:

​OLUMLU KATKILAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İDDİASI ​

IKEA, bu satın alımları “sorumlu orman yönetimi” ve “sürdürülebilir hammadde güvencesi” stratejisinin bir parçası olarak konumlandırır: ​

Sorumlu yönetim taahhüdü: Şirket, satın alınan ormanların kalitesini korumayı ve artırmayı hedeflediğini, FSC (Forest Stewardship Council) sertifikalı kaynakları önceliklendirdiğini belirtir. ​

Koruma alanları yönetimi: IKEA, ormanlarının önemli bir bölümünü (%22) öncelikli olarak koruma amaçlı yönettiklerini ve sürekli fidan dikimi yaptıklarını ifade eder. ​

Yerel ekonomiye destek: Yatırımların, Baltık ülkelerindeki yerel odun işleme kapasitesini artırarak bölgesel ekonomileri destekleme amacı taşıdığı söylenir.

​POTANSİYEL TAHRİBAT TEHLİKELERİ VE RİSKLER ​

Bu büyük ölçekli ticari ormancılık faaliyetleri, şirketin iddialarına rağmen çevresel örgütlerin eleştirilerine ve risklere açıktır: ​Yaşlı ve Biyoçeşitli Ormanların Kaybı Riski: Şirketler sürdürülebilirlik iddia etse bile, ticari ormancılık faaliyetleri bazen yaşlı (kadim) ormanların kesilmesini içerebilir.

Avrupa‘da çevre örgütleri (Greenpeace gibi), IKEA’nın tedarik zincirindeki bazı bağlantıların Romanya’daki Karpat Dağları’nda koruma altındaki Natura 2000 alanları dahil olmak üzere biyolojik çeşitliliği zengin ormanları tahrip etmekle ilişkilendirildiğini iddia etmiştir.

Ticari kazanç için maksimum kesim hacminin aşılması ve yaşlı ağaçların korunmaması gibi uygulamalar risk altındadır.

– Dünyanın en büyük mobilya perakendecisi Ikea’nın, Rusya‘daki koruma altındaki ormanlarda kaçak ağaç kesimiyle bağlantılı olduğu düşünülen ağaçlardan üretilen çocuk mobilyalarını yıllardır sattığı ortaya çıktı.

​Monokültür riski: Ormanların ticari verimini maksimize etmek amacıyla, doğal tür çeşitliliği yerine hızlı büyüyen tek tip ağaç türlerinin (monokültür) dikilmesi tercih edilebilir. Bu durum, ormanın ekolojik dayanıklılığını düşürür ve hastalık ile zararlılara karşı daha savunmasız hale getirir. ​

Yasal uyum ve denetim sorunları: Büyük ölçekli tedarik zincirleri ve uluslararası operasyonlar, özellikle yolsuzluğun ve zayıf yasa yaptırımının olduğu bölgelerde (bazı Baltık ve Doğu Avrupa ülkeleri) yasa dışı kesim ve kötü orman yönetimi uygulamalarının kontrolünü zorlaştırabilir.

IKEA gibi dev bir alıcının tedarik talebi, bölgedeki yasa dışı kereste piyasası üzerindeki baskıyı dolaylı olarak artırma potansiyeline sahiptir. ​

Sonuç olarak, IKEA’nın kendi ormanlarını yönetme çabası, sorumlu kaynak tedariki için bir mekanizma oluşturma potansiyeli taşır. Ancak mobilya devinin dünyanın en büyük kereste tüketicilerinden biri olması nedeniyle, uyguladığı her kararın veya tedarik zincirindeki bir zafiyetin, hassas orman ekosistemleri üzerinde büyük ve yıkıcı sonuçlar doğurma tehlikesi bulunmaktadır.

Sürdürülebilirlik iddialarının gerçek hayatta titizlikle uygulanıp uygulanmadığı, en kritik izlenmesi gereken noktadır.